ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပဋိပကၡေတြ ႀကီးထြားလာမယ့္အႏၲရာယ္ ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္ သတိေပး

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပဋိပကၡေတြ ႀကီးထြားလာမယ့္အႏၲရာယ္ ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္ သတိေပး

 

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အလုံးစုံေသာ ျပႆနာေတြအတြက္ သက္ဆိုင္သူအားလုံး ပါဝင္တဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရး ေအာင္ျမင္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ဘူး ဆိုရင္ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီး ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Christine Schraner Burgener က အဂၤါေန႔က သတိေပးေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

နယူးေယာက္ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ အဂၤါေန႔က သီးသန႔္ ျပဳလုပ္တဲ့ သူ႔ ရဲ႕ အြန္လိုင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ အင္အားသုံးတိုက္ခိုက္မႈအေျခအေနကို ျပည္သူအမ်ား စိုးရိမ္ေၾကာက္လန႔္ေနေၾကာင္းလည္း Burgener က ေျပာသြားပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစုံကို တင္ျပမွာပါ။

ေျခာက္လ ၾကာျမင့္လာၿပီျဖစ္တဲ့ စစ္အာဏာသိမ္းမႈ ေအာက္မွာ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြဟာ အလြန္ခက္ခဲ ဆိုး႐ြားေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ António Guterres ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Christine Schraner Burgener က သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

အထူးသျဖင့္ လက္ရွိရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါ ကစလို႔၊ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ေပၚရတဲ့ အဓိကဇစ္ျမစ္အပါအဝင္ ျပႆနာအလုံးစုံအတြက္ အင္အားႀကီးလွတဲ့ စစ္တပ္၊ ျဖဳတ္ခ်ခံရတဲ့ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုနဲ႔ ေထာက္ခံသူေတြ၊ တိုင္းရင္းသားအုပ္စုေတြနဲ႔ အျခား အဓိက ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ ပါဝင္တဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရး မေအာင္ျမင္ဘူးဆိုရင္ တကယ့္ျပည္တြင္းစစ္ႀကီး ျဖစ္လာဖို႔ ရွိေနေၾကာင္း Burgener က အခုလို သတိေပးေျပာၾကားသြားပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ေနတာ က်မတို႔ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ စစ္တပ္ရဲ႕ ႀကီးမားလွတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈကို လူအေတာ္မ်ားမ်ားက စိုးရိမ္ေၾကာက္လန႔္ေနသလို အခု PDF ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရး တပ္ဖြဲ႕ေတြကလည္း လက္လုပ္ေသနတ္ေတြတင္ မကေတာ့ဘဲ တကယ့္ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္လ္ လက္နက္အစစ္ေတြကို ပိုမိုအသုံးျပဳလာေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အင္အားႀကီးတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ဖို႔ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္မယ္လို႔ က်မ တကယ္ပဲ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

ဒါအျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD ဖ်က္သိမ္းခံရမယ့္အေရးနဲ႔ ကိုလည္း သူ႔အေနနဲ႔ စိုးရိမ္မိေၾကာင္း Christine Schraner Burgener က ဆိုပါတယ္။

“မၾကာခင္ NLD ပါတီဖ်က္သိမ္းခံရႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ကို က်မစိုးရိမ္မိပါတယ္။ ဒါဟာ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ အေရးယူမႈ မရွိတဲ့အေပၚမွာ စစ္ေကာင္စီက သူတို႔ တရားဝင္မႈရဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္သာျဖစ္ပါတယ္။”

စစ္ေကာင္စီကိုေရာ NUG အမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရး အစိုးရကိုပါ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ကုလသမဂၢဘက္က အသိအမွတ္မျပဳေသး သလို လုံၿခဳံေရးေကာင္စီ ဥကၠဌရဲ႕ ေၾကညာခ်က္အရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္သာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဝင္ေခါင္းေဆာင္ေတြျဖစ္ေၾကာင္း Burgener က အခုလို ျပတ္ျပတ္သားသားေျပာၾကားသြားပါတယ္။

“ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ ဘယ္အစိုးရကိုမွ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း မရွိဘူးဆိုတာ က်မရွင္းရွင္းလင္း ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြသာ ဆုံးျဖတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြဘက္က ဘာဆုံးျဖတ္ခ်က္ကိုမွ မခ်ရေသးတာေၾကာင့္ အၿမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မိုးထြန္းဟာ နယူးေရာက္ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဝင္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္သလို၊ ေဖေဖၚဝါရီလ (၄)ရက္ေန႔ က ထုတ္ျပန္တဲ့ ကုလသမဂၢလုံၿခဳံေရးေကာင္စီ ဥကၠဌရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ၫြန္းဆိုထားတဲ့အတိုင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ဟာ ျမန္မာရဲ႕ တရားဝင္ေခါင္းေဆာင္ေတြျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါအျပင္ သူ႔အေနနဲ႔ စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္ ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး စိုးဝင္းနဲ႔ ဇူလိုင္လ (၁၆)ရက္ေန႔က အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ အြန္လိုင္းကေန ေဆြးေႏြးေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္းလည္း Christine Schraner Burgener ကေျပာပါတယ္။ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရး အဆိုျပဳခ်က္အပါအဝင္ ကိစၥရပ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမယ့္ ကိစၥအတြက္ အခုခ်ိန္ထိ တစုံတရာ အေၾကာင္းျပန္ၾကားခ်က္ မရခဲ့ဘူးလို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စစ္တပ္ဘက္က အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ တုန႔္ျပန္ခ်က္ မရခဲ့တဲ့အျပင္ သူအေနနဲ႔ ဒီေဆြးေႏြးပြဲ လုပ္ခဲ့တဲ့အတြက္လည္း ေနာင္တရမိတယ္လို႔ သတင္းေထာက္ေတြကို Burgener ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္သူေတြ အလြန္ေၾကာက္႐ြံ႕ေနၾကသလို၊ ဒုကၡလည္း ေရာက္ေနၾကၿပီး၊ ၂၀၂၁ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ GDP ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းလိမ့္မယ္လို႔ ကမာၻ႔ဘဏ္က ခန႔္မွန္းထားေၾကာင္းလည္း Burgener က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“လူေတြအတြက္ အေျခအေနဟာ အလြန္ပဲ ခက္ခဲေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ဖို႔ အခုခ်ိန္ဟာ အလြန္ခက္ခဲတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ျဖစ္ေနတာပါ။ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္ မရွိသလို၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ဆန႔္က်င္တိုက္ခိုက္မႈအေပၚမွာလည္း က်မအေနနဲ႔ အလြန္ပဲ စိုးရိမ္မကင္းရွိေနဆဲပါ။ က်မအေနနဲ႔ စစ္တပ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲတိုင္းမွာ တိုက္တြန္းေနတာက သတင္းမီဒီယာသမားေတြအပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ေပးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ လူေပါင္း ၉၆၂ ဦး အသတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ က်မတို႔ စုေဆာင္းထားတဲ့စာရင္းေတြအရ လူေပါင္း ၇,၀၈၄ ဦး ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရၿပီး အဲဒီထဲမွာ ႏိုင္ငံျခားသားေတြလည္း ပါပါတယ္။လက္ရွိ လူေပါင္း ၅၅၂၆ ဦး ထိန္းသိမ္းခံေနရၿပီး အဲဒီထဲမွာ ကေလး ၁၀၄ ဦးပါေနပါတယ္။”

ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါ ဆိုးဆိုး႐ြား႐ြားရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတင္းေထာက္တဦးရဲ႕ ေမးျမန္းခ်က္ကို Burgener က အခုလို ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပင္းထန္တဲ့ ကိုဗစ္-၁၉ တတိယလႈိင္းဒဏ္ခံေနရပါတယ္။ ကိုဗစ္ေၾကာင့္ မိသားစုေတြအားလုံး ဖ်ားနာေနၾကၿပီး သူတို႔ ေဆးကုသမႈရဖို႔ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေတြ အသည္းအသန္႐ုန္းကန္ေနၾကရပါတယ္။ အေရးေပၚေအာက္စီဂ်င္နဲ႔ အျခားအေထာက္အပံ့ေတြရဲ႕ ေဈးႏႈန္းဟာဆိုရင္လည္း မိုးထိေအာင္ ေခါင္းခိုက္ေနပါတယ္။”

ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Burgener အေနနဲ႔ အားလုံးပါဝင္တဲ့ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရးေပၚေပါက္လာဖို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္လေက်ာ္ကတည္းက အာဆီယံ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြအပါအဝင္၊ NUG အမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ၊ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြကို သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိအေျခအေနထိ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရးျဖစ္လာဖို႔ အေျခအေနေတြ ခက္ခဲေနေၾကာင္းလည္း Burgener က ဝန္ခံေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

 

VOA NEWS

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *